PlanGids

Uniformering en harmonisatie van regelgeving voor de fysieke leefomgeving om inzichtelijkheid te vergroten en de uitvoering in het fysieke domein (VTH-taken en gebiedsontwikkeling) te vereenvoudigen. Daarnaast is het een wettelijke taak om de transitie voor 2032 af te ronden en zonder inzet van de PlanGids is dit niet realistisch.

Laatst gewijzigd op 20 april 2026 om 10:24 | Publicatiestandaard 1.0
Publicatiecategorie
Overige algoritmes
Impacttoetsen
Veld niet ingevuld.
Status
In gebruik

Algemene informatie

Thema

Veld niet ingevuld.

Begindatum

04-2026

Einddatum

12-2031

Contactgegevens

algoritmen@amsterdam.nl

Verantwoord gebruik

Doel en impact

Er is tot uiterlijk 31 december 2031 de tijd om meer dan 500 bestemmingsplannen om te zetten tot één omgevingsplan. Om de transitie te versnellen, met hogere kwaliteit en met een hoger werkplezier uit te voeren is er een AI-vraagverkenning uitgevoerd. Uit deze vraagverkenning zijn een aantal scenario's vormgegeven, waaronder een totaaloplossing. Deze totaaloplossing gaat o.a. in op de mogelijkheid om kennisdeling en samenwerking te versterken, om automatisering met betrekking tot het invullen van de omzettabellen mogelijk te maken en consistentie te borgen door regels her te gebruiken. Een werkend prototype, genaamd PlanGids, is gerealiseerd en getest en heeft aangetoond dat er tijdswinst geboekt wordt, dat de collega’s enthousiast zijn om het prototype te gebruiken en dat het prototype technisch realiseerbaar is. Vervolgens is er een minimum viable product (MVP) ontwikkeld dat na een pilot opgeschaald kan worden naar alle gebruikers.


Afwegingen

Semantic search kan bestaande ongelijkheden uit oude regels onbedoeld reproduceren en gebruikers kunnen geneigd zijn voorgestelde regels sneller over te nemen. Daarnaast kunnen verschillen in beoordeling tussen planjuristen en gebrek aan monitoring leiden tot inconsistenties of ongewenste patronen in de uitkomsten.


Proportionaliteit

De inzet van het algoritme biedt duidelijke voordelen: het versnelt de omzetting van bestemmingsplannen, bevordert consistentie door hergebruik van regels en ondersteunt planjuristen met gerichte suggesties via semantic search. Nadelen liggen vooral in het risico op beïnvloeding van menselijke keuzes en het onbedoeld reproduceren van bestaande ongelijkheden. Omdat het systeem geen autonome besluiten neemt en de uiteindelijke inhoudelijke afweging altijd bij de planjurist (en vervolgens de plantekenaar) ligt, is de inzet van het algoritme proportioneel en redelijk gerechtvaardigd.


Maatregelen

In de PlanGids worden geen besluiten genomen. De suggesties worden buiten het systeem om nog beoordeeld door een plantekenaar. Dit is meteen een feedbackmoment waarop gecheckt kan worden of de PlanGids de juiste suggesties geeft, of dat de Semantic Search aangepast moet worden.


Menselijke tussenkomst

Door het gebruik van semantic search worden suggesties aan de planjurist gegeven voor het vertalen van bestemmingsplanregels naar omgevingsplanregels. De planjurist bepaalt vervolgens zelf of één van de suggesties passend is bij de bestaande regel. Indien dit niet het geval is, dan kan de planjurist zelf een voorstel schrijven voor een nieuwe regel. Dit voorstel wordt vervolgens beoordeeld door een plantekenaar, die de regel vervolgens intekent in een ander systeem. Binnen de PlanGids worden geen besluiten genomen.


PlanGids bevordert gelijkheid door regels te standaardiseren, hergebruik te stimuleren en consistent toe te passen bij de omzetting naar één omgevingsplan. Door automatisering en samenwerking wordt de invloed van subjectieve interpretaties en onbewuste vooroordelen verkleind. Daarnaast zorgt transparantie en herleidbaarheid ervoor dat verschillen in behandeling inzichtelijk en corrigeerbaar zijn, waardoor onterechte discriminatie wordt tegengegaan.

Risicobeheer

  1. De PlanGids maakt gebruik van alleen openbare data van bestemmingsplannen en het omgevingsplan.
  2. De PlanGids is beperkt toegankelijk door persoonlijke autorisatie op rol/functie (alleen voor mensen die werken aan de vertalingen)
  3. De PlanGids geeft alleen suggesties, er worden geen besluiten genomen.
  4. Er is een privacy quickscan uitgevoerd


Werking

Gegevens

Veld niet ingevuld.

Technische werking

De PlanGids gebruikt de openbare data van bestemmingsplannen. Alleen de bestemmingsplanregels (hfst 3) worden ingeladen in een omzettabel. Daarnaast wordt ook de meest recente versie van het Omgevingsplan ingeladen. Vertaalde regels worden opgeslagen in een Kennisbank, zodat deze nogmaals gebruikt kunnen worden.


Architectuur van het model

  1. Bestemmingsplanregels (hfst 3 uit bestemmingsplan) worden ingeladen in een omzettabel.
  2. De meest recente versie van het Omgevingsplan wordt ingeladen vanuit openbare bron.
  3. Vertaalde regels worden opgeslagen in een Kennisbank

Met semantic search kan per bestemmingsplanregel gezocht worden in de Kennisbank.

Per zoekresultaat ziet de gebruiker in hoeverre deze overeenkomt met de zoekterm (uitgedrukt in percentage). Zoekresultaten de uiteindelijk gekozen vertaling wordt gelogd en daarmee wordt gemonitord of aanpassing van instellingen noodzakelijk is.

Link naar broncode

www.ruimtelijkeplannen.nl https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart

Soortgelijke algoritmebeschrijvingen

  • Gezonde GebiedsOntwikkeling Template voor Digital Twin (GGO-DT): De provincie Utrecht wil bij het maken van het provinciaal omgevingsbeleid rekening houden met gezondheid en veiligheid. Het is dan belangrijk om bij grote opgaven zoals woningbouw, klimaatadaptatie, energietransitie en mobiliteitstransitie, de effecten op gezondheid en veiligheid in algoritmes en indicatoren correct mee te nemen. 

    Laatst gewijzigd op 10 november 2025 om 12:32 | Publicatiestandaard 1.0
    Publicatiecategorie
    Impactvolle algoritmes
    Impacttoetsen
    Veld niet ingevuld.
    Status
    In gebruik
  • Inwoners en ondernemers kunnen digitaal (DIGID of E-herkenning) via het Omgevingsloket een aanvraag doen voor een bouwactiviteit. Dit algoritme ziet op het kunnen aanvragen van activiteiten, waarbij dit specifiek ziet of dat voor de Bouwactiviteit Omgevingsplan wel of geen omgevingsvergunning nodig is. 

    Laatst gewijzigd op 28 april 2025 om 10:50 | Publicatiestandaard 1.0
    Publicatiecategorie
    Impactvolle algoritmes
    Impacttoetsen
    Veld niet ingevuld.
    Status
    In gebruik
  • Door middel van AI worden luchtfoto's geanalyseerd op veranderingen in de buitenruimte aan panden. Op deze manier kunnen veranderingen makkelijker herkend worden en opgenomen worden in gemeentelijke administraties.

    Laatst gewijzigd op 8 januari 2025 om 11:23 | Publicatiestandaard 1.0
    Publicatiecategorie
    Overige algoritmes
    Impacttoetsen
    Veld niet ingevuld.
    Status
    In gebruik